Vạch mặt các nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng

Thứ Hai, 27-08-2018

Thời tiết, dị nguyên, yếu tố môi trường,… đều là những nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng khá phổ biến với mức độ xuất hiện thường xuyên. Do đó, người bệnh cần hiểu rõ những “thủ phạm” lờn mặt này để có hướng phòng tránh và khắc phục bệnh hiệu quả.

Nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng

Thông thường, khi cơ thể tiếp xúc với vật thể lạ, khi đó cơ thể sẽ tạo ra những phản ứng tự vệ nhằm bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây hại. Tuy nhiên, nếu cơ thể phản ứng quá mức và gây ra những tổn thương nhẹ cho cơ thể thì gọi là phản ứng dị ứng hoặc cũng có thể gọi là phản ứng sốc phản vệ nếu cơ thể phản ứng quá mức dẫn đến tử vong. Và bệnh viêm mũi dị ứng là do cơ thể tiếp xúc với vật lạ dẫn đến lớp niêm mạc mũi bị viêm nhiễm dẫn đến phản ứng dị ứng.

Đa phần người bệnh bị viêm mũi dị ứng đều có thể chung sống hòa bình với bệnh trong một thời gian mà không có bất kỳ phản ứng nào xảy ra, trừ khi các kết quả xét nghiệm chứng minh có xuất hiện tình trạng dị ứng. Song song với những trường hợp này, lại có những người bệnh thường xuyên gặp rắc rối về sức khỏe do căn bệnh này gây ra.

Viêm mũi dị ứng thường có hai dạng đó là:

  • Viêm mũi dị ứng theo mùa: Hay còn được gọi là sốt cảo khô, bệnh thường gặp vào mùa xuân hoặc mùa thu khi phấn hoa và bào tử tồn tại trong gió gây viêm. Phấn hoa và bào tử có thể là do nấm mốc hay lá cây khô, cỏ cây tạo ra.
  • Bệnh viêm mũi dị ứng quanh năm: Bệnh hình thành có thể là do mạt nhà, bụi không khí, động vật. Hoặc bệnh xảy ra cũng có thể là do giấy dán tường, cây trồng, vật dụng được bọc vải,…

Nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng

Theo ThS.BS Nguyễn Thanh Thủy (Phó trưởng khoa Mũi xoang – Bệnh viện Tai mũi họng Trung ương) cho hay, do đặc thù khí hậu và môi trường sống của một nước đang phát triển, tỷ lệ bệnh viêm mũi dị ứng đang ngày càng tăng cao và theo ước tính có khoảng 20% dân số trên cả nước ta đang mắc phải bệnh này. Và có khoảng 5 – 15% dân số ở các nước đang phát triển và các nước công nghiệp hóa đang gặp phải các triệu chứng khó chịu của bệnh. Thực tế, chưa kể đến có tới 80% hiện tượng rối loạn vận mạch ở xoang mũi là do bệnh viêm mũi dị ứng gây ra. Điều quan trọng, tình trạng này rất hay thường gặp ở người trẻ tuổi và trẻ em.

Cũng theo bác sĩ Nguyễn Thanh Thủy, có rất nhiều nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng và sau đây là một vài nguyên nhân điển hình.

1/ Mạt bụi – Nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng ít ai ngờ tới

Có thể nói, mạt bụi chính là nguyên nhân viêm mũi dị ứng mà rất ít ai có thể ngờ tới. Tuy nhiên, theo bác sĩ Hoàng Đình Ngọc (PGĐ Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương) cho hay, so với các yếu tố dị ứng bên ngoài như bụi đá, bụi vô cơ, bụi đất cũng không thể gây bệnh viêm mũi dị ứng trầm trọng như mạt bụi có sẵn trong nhà. Phải nói đây có thể là một thủ phạm gây bệnh “đáng gờm” nếu người bệnh không nhận diện sớm.

Mạt nhà là một trong các nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng

Cũng theo bác sĩ Đình Ngọc, mạt bụi được xem là một phức hợp của loài mạt nhà Dermatophagoides pteronyssinus. Loài này thuộc lớp hình nhện và có kích thước rất nhỏ khoảng 0,3mm, cho nên mắt thường không thể nhìn thấy. Loài mạt nhà này thường sống chủ yếu trong bụi nhà, đồ đạc, kho lương thực, đặc biệt nơi trú ẩn ưa thích của chúng thường là mền, gối, ga trải giường và nệm hoặc những nơi thiếu vệ sinh. 

Mạt nhà là một trong những tác nhân gây ra phần lớn các phản ứng gây dị ứng. Do đó, nếu chẳng may hít phải bụi nhà có chứa loài mạt bụi ăn da hoặc phân của mạt sẽ gây ra phản ứng dị ứng và gây ra các căn bệnh nguy hiểm như hen suyễn. Thông thường, một chiếc nệm có thể chứa đến 2 triệu con mạt nhà. Do đó, nếu những nơi có sự hiện diện của mạt bụi nhà mà không được vệ sinh sạch sẽ, nguy cơ mắc phải bệnh viêm mũi dị ứng là rất cao.

2/ Viêm mũi dị ứng do hệ miễn dịch suy yếu

Thông thường, tai – mũi – họng lúc nào cũng có vi khuẩn sống cộng sinh và một số vi khuẩn gây bệnh thông thường như vi khuẩn Hemophilus influenze, phế cầu, liên cầu,… Bình thường, cơ thể chúng ta khỏe mạnh, hệ miễn dịch tăng cường nên các loại miễn dịch toàn thân và tại chỗ hoặc đặc hiệu và không đặc hiệu, tế bào và dịch thể thường phối hợp với nhau rất chặt chẽ nên không gây bệnh. Tuy nhiên, khi sức đề kháng và hệ miễn dịch bị suy yếu, các tác nhân ngoại lai xâm nhập vào niêm mạc mũi sẽ khiến cơ thể phản ứng không kịp và dẫn đến tình trạng viêm mũi. 

3/ Viêm mũi dị ứng do thời tiết

Đây là biểu hiện viêm nhiễm ở vùng xoang mũi do cơ thể chưa kịp thích nghi với sự thay đổi của thời tiết. Khi tiết trời chuyển đổi đột ngột từ nóng sang lạnh hoặc ngược lại và đặc biệt là vào thời điểm giao mùa, nếu cơ thể người quá mẫn cảm hoặc cơ địa yếu sẽ rất dễ sản sinh ra hoạt chất trung gian gây dị ứng histamin dẫn đến viêm mũi dị ứng.

4/ Phấn hoa – Thủ phạm gây dị ứng

Phấn hoa là những hạt nho nhỏ có hình bầu dục hoặc hình tròn và được tạo ra từ sự thụ phấn. Hạt phấn hoa có thể bay đi rất xa từ nơi này sang nơi khác nhờ sự tiếp sức của những con ong thợ hoặc gió. Tuy nhiên, một điều đang lưu ý ở đây, hương thơm đi kèm phấn hoa do gió mang đi có thể khiến nhiều người bị dị ứng hơn là do ong thợ mang đi.

Nguyên nhân viêm mũi dị ứng là do phấn hoa

Một khi phấn hoa đi vào niêm mạc mũi, cơ thể sẽ tạo ra kháng thể chống lại và sản sinh ra histamin. Hoạt chất trung gian này có thể gây ra hiện tượng ngứa ngáy, chảy nước mũi hoặc có người bị sưng mí mắt. Có trường hợp dị ứng phấn hoa gây hắt xì liên tiếp hoặc ho khan, thở khò khè, đặc biệt là triệu chứng khó thở thường diễn ra vào ban đêm và gây mất ngủ ở người bệnh.

Bên cạnh đó, nghẹt mũi chính là triệu chứng viêm mũi dị ứng điển hình khiến người bệnh khó chịu nhất. Thậm chí, có trường hợp viêm mũi dị ứng do dị ứng phấn hoa để lâu không chữa kịp thời dẫn đến bệnh viêm xoang, gây đau nhức dữ dội và tác động xấu đến sức khỏe.

5/ Viêm mũi dị ứng do yếu tố môi trường ô nhiễm

Môi trường ô nhiễm cũng là nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng phổ biến hiện nay. Bên cạnh đó, yếu tố cơ địa nhạy cảm cũng là yếu tố góp phần tạo điều kiện cho bệnh viêm mũi dị ứng được hình thành và làm tăng tỷ lệ mắc bệnh.

6/ Viêm mũi dị ứng do di truyền

Một trong những nguyên nhân bị viêm mũi dị ứng không thể không nói tới đó là yếu tố di truyền. Theo các bác sĩ, bệnh viêm mũi dị ứng là căn bệnh có liên quan đến tiền sử gia đình. Nếu gia đình bạn có người  bị viêm mũi dị ứng thì nguy cơ mắc bệnh ở bạn là khá cao chiếm 30% và khả năng di truyền bệnh lên đến 70%. Do đó, cha mẹ nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu tình trạng mắc bệnh ở con.

7/ Viêm mũi dị ứng do thức ăn

Bên cạnh những thực phẩm dễ tiêu hóa, cơ thể con người cũng có cơ chế phản ứng lại những thực phẩm khó tiêu hóa và gây dị ứng. Những chất lạ có chứa trong hải sản, sữa, trứng,… đều có thể gây dị ứng. Các chất này thường có thể gây ra các triệu chứng khó chịu, ngứa ngáy một bộ máy tiêu hóa hoặc cũng có thể diễn ra toàn thân. Ngoài ra, triệu chứng này có thể biểu hiện ở đường thở và điển hình là bệnh viêm mũi dị ứng.

8/  Một số nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng khác

Ngoài các nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng, bệnh còn có thể xảy ra do các nguyên nhân khác như viêm mũi dị ứng có thể do dị ứng thuốc, do rối loạn chuyển hóa, rối loạn hệ thần kinh thực vật, rối loạn gan, bụi công nghiệp, khí ga và hen suyễn. Và theo thống kê có tới 70 – 80% bệnh nhân bị hen suyễn đều xuất hiện các triệu chứng của bệnh viêm mũi dị ứng.

Trên đây là những nguyên nhân gây bệnh viêm mũi dị ứng được chúng tôi tổng hợp lại. Người bệnh nên đến bệnh viện thăm khám, tại đây, bác sĩ sẽ giúp bạn chẩn đoán chính xác nguyên nhân viêm mũi dị ứng và đưa ra hướng điều trị tích cực.

BTV: Thiên Thiên

➥ Bạn nên tham khảo:

CHIA SẺ NỘI DUNG

Bình luận