Hội chứng suy nút xoang là gì, có nguy hiểm không?

Thứ Ba, 21-08-2018

Chóng mặt, ngất là những triệu chứng rất hay thường gặp ở bệnh nhân mắc phải hội chứng suy nút xoang. Vậy suy nút xoang là căn bệnh như thế nào và có gây nguy hiểm đến sức khỏe của người bệnh hay không?

Tổng quan về hội chứng suy nút xoang

Hội chứng suy nút xoang (HCSNX) hay còn gọi với tên gọi khác là bệnh suy nút xoang, rối loạn chức năng xoang hay hội chứng nút xoang bệnh lý. Đây là một hội chứng lâm sàng được tạo thành do chức năng nút xoang bị rối loạn kèm theo nhiều bất thường về điện sinh lý tim như rối loạn dẫn truyền xung động từ nút xoang ra cơ nhĩ, rối loạn hình thành xung động tại nút xoang, tăng tính nhạy cảm của cơ nhĩ và suy yếu chức năng tạo nhịp của các chủ nhịp dưới nút xoang nên rất dễ gây ra triệu chứng rối loạn nhịp nhanh nhĩ.

Hội chứng suy nút xoang là gì?

Hội chứng suy nút xoang là một trong những căn bệnh xuất hiện chủ yếu ở người lớn tuổi trên 50 tuổi và tỷ lệ nam nữ mắc phải bệnh này đều bằng nhau. Một trong những nguyên nhân gây ngất phổ biến nhất là do bệnh gây ra, có hơn 50% số bệnh nhân mắc phải bệnh suy yếu nút xoang đều được các bác sĩ chỉ định cấy máy tạo nhịp vĩnh viễn ở Mỹ.

A. Nguyên nhân suy nút xoang

Theo các chuyên gia, có rất nhiều nguyên nhân gây ra hội chứng suy nút xoang, tuy nhiên các chuyên gia thường phân ra thành hai nhóm nguyên nhân chính đó là nguyên nhân nội sinh và ngoại sinh.

1/ Nguyên nhân nội sinh

Nguyên nhân nội sinh là những yếu tố gây bệnh tồn tại bên trong nút xoang. Tác nhân nội sinh phổ biến nhất gây ra hội chứng suy nút xoang là do thoái hóa vô căn và bệnh tim thiếu máu cục bộ là căn bệnh gây ra 1/3 số trường hợp bệnh suy nút xoang. Ngoài ra hội chứng suy nút xoang do nguyên nhân nội sinh khác gây ra như chấn thương nút xoang sau phẫu thuật tim, bệnh cơ tim, viêm màng ngoài tim hoặc do bệnh thấp tim, bệnh colagen mạch máu, tăng huyết áp,…

2/ Nguyên nhân ngoại sinh

Là nguyên nhân bên ngoài tác động lên nút xoang và gây suy nút xoang. Hội chứng suy nút xoang có thể là do thuốc tác động trực tiếp lên nút xoang hoặc thông qua cơ chế thần kinh thể dịch như thuốc ức chế kênh canxi non-DHP, chẹn beta giao cảm, các thuốc chống rối loạn nhịp tim, chẹn kênh Canxi,…

Ngoài ra, bệnh xảy ra có thể do cường phế vị như trong hội chứng xoang cảnh hoặc ngất do thần kinh tim (eurocardiogenicsyncope). Hoặc hội chứng suy nút xoang cũng có thể do rối loạn điện giải như hạ Canxi máu hoặc hạ Kali máu. Tăng áp lực nội sọ, shock nhiễm trùng, sốt thương hàn,… cũng là tác nhân gây bệnh.

B. Chẩn đoán suy nút xoang

Thông thường, bác sĩ sẽ dựa vào chẩn đoán xác định với chẩn đoán phân biệt để chẩn đoán bệnh suy nút xoang và đưa ra biện pháp điều trị phù hợp nhất với từng người bệnh.

1/ Chẩn đoán xác định

Chẩn đoán xác định bao gồm việc dựa vào gồm triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng và điện tâm đồ. Cụ thể như sau:

✽ Triệu chứng lâm sàng

Chẩn đoán suy nút xoang dựa vào triệu chứng lâm sàng

 

Đối với trường hợp mắc bệnh hội chứng suy nút xoang, các triệu chứng bệnh thường gây ra do nhịp tim quá chậm hoặc quá nhanh, biến chứng tắc mạch do rung nhĩ. Nhịp tim chậm có thể gây ra các triệu chứng như thiếu máu cục bộ. Các biểu hiện này có thể xuất hiện không thường xuyên hoặc lúc có, lúc không. Ngoài ra, ngất, chóng mặt, gần ngất cũng là triệu chứng của bệnh suy nút xoang. Bên cạnh đó, bệnh còn gây ra các triệu chứng lâm sàng như cơ thể mệt mỏi, giảm khả năng gắng sức do nhịp tim tăng không tương xứng, đau ngực, khó thở. Mặt khác, bệnh nhân còn gặp phải chứng hồi hộp trống ngực do xuất hiện nhĩ, nhịp nhanh nhĩ hoặc do rung nhĩ. Tuy nhiên,sau cơn hồi hộp, người bệnh lại có cảm giác tim đập rất chậm, đôi khi có cảm giác giống như không đập.

✽ Điện tâm đồ

– Điện tâm đồ 12 chuyển đạo

Điện tâm đồ 12 chuyển đạo giúp phát hiện:

  • Nhịp chậm xoang là một trong những triệu chứng thường gặp của hội chứng suy nút xoang và đây cũng là triệu chứng xuất hiện đầu tiên nhưng mang tính không đặc hiệu. Thông thường, các triệu chứng này thường xuất hiện chủ yếu ở những vận động viên thể thao, người lớn lúc nghỉ ngơi về đêm hoặc người lớn khỏe mạnh. Biểu hiện nhịp chậm xoang do hội chứng suy nút xoang gây ra thường có những đặc điểm như sau: Nhịp chậm lúc thức nhỏ hơn 40 và nhịp chậm thường xuyên, nhịp tim chậm và không tăng khi người bệnh gắng sức
  • Ngừng xoang, nghỉ xoang lớn hơn 3 giây hoặc ngừng xoang dài sau khi sốc điện điều trị rung nhĩ.
  • Hội chứng tim nhanh hoặc chậm do rối loạn nhịp nhanh nhĩ, cuồng nhĩ, rung nhĩ xen kẽ với nhịp xoang chậm
  • Nhịp xoang chậm có thoát nội bộ.

Các chuyên gia cho biết, các triệu chứng điện tâm đồ chuyển đạo nêu trên không phải lúc nào cũng có. Có trường hợp, các triệu chứng này chỉ xuất hiện vào một thời điểm ngắn nào đó rồi dừng lại và thời gian còn lại nhịp tim của bệnh nhân hoàn toàn bình thường. Do đó, để phát hiện được những triệu chứng trên, bác sĩ cần phải tiến hành thực hiện biện pháp ghi điện tâm đồ liên tục.

– Các phương pháp ghi điện tâm đồ liên tục

Chẩn đoán suy nút xoang bằng Holter điện tâm đồ

  •  Holter điện tâm đồ: Đây là phương pháp ghi liên tục 3 chuyển đạo điện tim trong một khoảng thời gian dài, ít nhất là 24 giờ hay với thời gian dài hơn. Với phương pháp này, bác sĩ sẽ phát hiện được các rối loạn nhịp tim gặp trong hội chứng suy nút xoang, cụ thể, thời điểm xuất hiện nhịp chậm, nhịp nhanh, biến thiên nhịp tim, nhịp tim nhanh, nhịp tim chậm, rối loạn nhịp tim kèm theo các triệu chứng trên lâm sàng với rối loạn nhịp tim.
  •  Máy ghi sự kiện (Event Recorder): Với loại máy này cho phép ghi 1 chuyển đạo mà không cần điện cực dính trên người. Bệnh nhân có thể sử dụng máy bằng cách đeo máy bên người hoặc bỏ máy vào túi. Khi nghi ngờ bản thân có bất kỳ triệu chứng rối loạn nhịp tim nào, người bệnh chỉ cần đặt máy lên ngực trái rồi bấm nút. Lúc này, máy sẽ tự hoạt động và ghi lại điện tâm đồ trong 1 phút.
  • Máy ghi điện tâm đồ cấy dưới da (Implatable Loop Recorder): Loại máy này sử dụng bằng pin và có kích thước nhỏ có thể cấy dưới da người bệnh. Đối với bệnh nhân bị ngất tái phát đi tái phát lại nhưng không tìm ra nguyên nhân gây bệnh mặc dù đã áp dụng nhiều biện pháp chẩn đoán khác nhau. Khi đó, bác sĩ sẽ chỉ định bệnh nhân dùng loại máy này để ghi lại điện tâm đồ. Loại máy này cho phép ghi lại điện tâm đồ của người bệnh trong khoảng thời gian từ 2 – 3 năm.
  • Thăm dò điện sinh lý tim: Phương pháp này không những cho phép đánh giá chức năng nút xoang mà còn giúp đánh giá chức năng nút nhĩ thất và giúp phát hiện rối loạn nhịp tim kèm theo trong bệnh suy nút xoang.

2/ Chẩn đoán phân biệt

✽ Nhịp chậm do cường phế vị

Chủ yếu chẩn đoán nhịp chậm xoang bằng phương pháp nghiệm pháp Atropin âm tính hoặc ghiệm pháp gắng sức điện tâm đồ.

 Hội chứng xoang cảnh nhạy cảm (Carotid sinus hypersensitivity)

Hội chứng này chỉ xuất hiện khi xoa xoang cảnh. Dùng phương pháp thăm dò điện sinh lý tim để chẩn đoán bệnh.

 Ngất qua trung gian thần kinh

Khi làm biện pháp bàng nghiêng có thể xuất hiện tình trạng nhịp tim chậm hoặc ngất.

Bệnh suy nút xoang có nguy hiểm không?

Bệnh suy nút xoang có nguy hiểm không?

Theo các bác sĩ chuyên khoa tim mạch, ở trạng thái nghỉ ngơi, đối với người trưởng thành có sức khỏe bình thường, mỗi phút nút xoang đều đặn từ 65 – 70 xung động. Tuy nhiên, khi mắc phải hội chứng suy nút xoang, lúc này, nút xoang sẽ không tuân thủ theo sự chỉ huy của hệ thống nội tiết và thần kinh nữa. Chính vì đó, chúng gây nên chứng rối loạn nhịp tim, nhịp tim tăng nhanh hoặc đập chậm một cách bất thường, không tuân theo bất kỳ một quy luật nào. Có người khi gắng sức nhưng nhịp tim chậm nhưng cũng có người lúc ngủ, nhịp tim lại đập nhanh.

Thông thường, nhịp tim đập nhanh, bệnh nhân sẽ cảm thấy hồi hộp, đánh trống ngực và có cảm giác tim như sắp “bắn” ra ngoài hoặc cảm thấy đau tức vùng ngực, khó thở. Và khi tim đập chậm, người bệnh có cảm giác chóng mặt, hoa mắt, phát ngất hoặc ngất xỉu. Tuy nhiên, các triệu chứng này của bệnh suy nút xoang chỉ mới xuất hiện ở mức độ nhẹ, nếu bệnh ở mức độ nặng, bệnh nhân có thể ngừng tim đột tử và gây tử vong.

⇒ Tóm lại: Chính vì vậy, ta có thể đưa ra kết luận, hội chứng suy nút xoang hay bệnh suy nút xoang rõ ràng là một trong những bệnh lý rối loạn nhịp nguy hiểm. Do đó, người bệnh cần đến ngay các trung tâm tim mạch của các bệnh viện uy tín có chuyên khoa tim mạch để thăm khám. Tại đây, các bác sĩ sẽ thực hiện các thủ thuật và phương pháp chẩn đoán cần thiết để xác định xem bạn có bị hội chứng suy nút xoang hay không. Dựa vào kết quả, bác sĩ chuyên khoa sẽ đưa ra biện pháp dự phòng và điều trị bệnh phù hợp với từng nguyên nhân gây bệnh và cơ địa của mỗi người. Bên cạnh đó, các bác sĩ khuyên bệnh nhân không nên tự ý mua thuốc điều trị bệnh, tránh gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.

Hội chứng suy nút xoang là bệnh lý khá nguy hiểm cho nên người bệnh cần phải tiến hành theo dõi bệnh chặt chẽ và điều trị bệnh theo đúng yêu cầu của bác sĩ đưa ra. Bên cạnh đó, bệnh nhân nên thay đổi thói quen sống và có chế độ ăn uống, luyện tập điều độ, nhằm tăng cường sức đề kháng cơ thể và giúp bệnh mau chóng hồi phục.

BTV: Hạ Thiên

➥ Xem ngay:

CHIA SẺ NỘI DUNG

Bình luận