Lạm dụng thuốc nhỏ mũi làm ngạt mũi nặng hơn

Một trong những cách mà người mắc bệnh tai – mũi – họng hay dùng nhất đó là dùng thuốc nhỏ mũi để điều trị chứng nghẹt mũi, sổ mũi. Tuy nhiên, không phải loại thuốc nhỏ nào cũng tốt và điều trị hiệu quả, nếu cứ nhất nhất dùng thuốc nhỏ mũi thì có thể để lại nhiều hậu quả khôn lường. Cùng tìm hiểu chi tiết tác hại của việc lạm dụng thuốc nhỏ mũi thông qua bài viết sau đây.

>>Thầy thuốc viêm xoang, viêm mũi

 
Dùng nhiều thuốc nhỏ mũi chưa chắc đã tốt
 

 Coi chừng khi lạm dụng thuốc nhỏ mũi

Đã có rất nhiều trường hợp bệnh nhân phải cầu cứu bác sĩ khi sử dụng thuốc nhỏ mũi quá nhiều dẫn đến nhờn thuốc. Nguy hiểm hơn, những trường hợp này đa phần đều là trẻ nhỏ dưới 10 tuổi:

Trường hợp bé K (9 tuổi – Hà Nội) nhập viện tại Bệnh viện Tai – Mũi – Họng Trung ương được đội ngũ bác sĩ chẩn đoán là mắc chứng nghẹt mũi hoàn toàn do dùng thuốc kéo dài. Phụ huynh của bé cho biết, bé có biểu hiện sổ mũi, nghẹt mũi từ mấy tháng nay nên tôi mua thuốc nhỏ mũi về cho cháu dùng, bé đã dùng thuốc này được hơn 5 tháng nay, đi đâu bé cũng mang thuốc theo hết vì lỡ có bị thì mang ra dùng. Tôi đâu có biết là dùng nhiều nó lại tác động xấu đến như vậy chứ, người mẹ nghẹn ngào nói trong nước mắt.

Giống với trường hợp của bé K, bé H đang điều trị tại đây cũng cho biết thêm: Ban đầu, cháu dùng thuốc cũng thấy có tác dụng tốt nên luôn nói mẹ mua thủ sẵn trong nhà để dùng, nhưng càng dùng thì không thấy tác dụng của thuốc, có lẽ cháu đã bị nhờn thuốc khi sử dụng nó quá nhiều nên bây giờ phải nhập viện để điều trị bệnh.

Trao đổi với phóng viên, đại diện Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương cho biết, đa phần các bậc phụ huynh không hiểu rõ hết về các thành phần của thuốc, chỉ chú ý đến tác dụng trị bệnh tốt nên mới gây ra hậu quả như vậy. Chúng tôi đã có cuộc trao đổi nhanh với bác sĩ Nguyễn Tấn Quang Trưởng khoa Tai Mũi Họng về vấn đề này:

Phóng viên: Thưa bác sĩ, tình trạng trẻ nhỏ nhập viện do sử dụng thuốc nhỏ mũi ở bệnh viện đang ở con số báo động. Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này?

Bác sĩ trả lời: Thực tế là không chỉ trẻ em mà có cả người lớn nhập viện vì tình trạng này. Có nhiều gia đình xem thuốc nhỏ mũi là thần dược chữa bệnh, đây là một suy nghĩ sai lầm bởi thuốc nhỏ mũi không phải là thuốc chữa bệnh mà là thuốc hỗ trợ mà thôi. Ban đầu, họ chỉ dùng vài lần mỗi ngày cũng đã thấy thuốc có tác dụng tốt đến khi sợ bệnh tái phát thì họ lại tiếp tục sử dụng, số lần sử dụng như vậy mà tỉ lệ thuận với số lần ngạt mũi. Ở một số người không bị bệnh cũng dùng thuốc nhỏ mũi, đây gọi là hội chứng “nghiện thuốc nhỏ mũi ” tạm thời. Dần dần, họ không cảm nhận được gì nữa vì mũi đã bị nghẹt hoàn toàn. Lúc này, các triệu chứng của bệnh đã nặng hơn nên mới đưa đến bệnh viện để chữa trị.

Phóng viên: Vậy trong thuốc nhỏ mũi có tác dụng gì đặc biệt mới khiến bệnh nhân bị nghẹt mũi nặng hơn khi sử dụng nó quá nhiều lần. Bác sĩ có thể nói rõ hơn về vấn đề này được không?

Bác sĩ trả lời: Các loại thuốc nhỏ mũi hiện nay đều có chứa dược chất như naphtazolin, xylometazolin, oxymetazolin và một số thành phần khác. Các dược chất này khi tiếp xúc với vùng niêm mạc mũi sẽ gây ra hiện tượng co mạch giúp mũi nhanh chóng được thông thoáng, bệnh nhân sẽ cảm thấy dễ chịu tức thì. Tuy nhiên, ngay sau đó các dược chất này sẽ gây ra hiện tượng dồn máu trở lại, làm tắc mũi đòi hỏi bệnh nhân lại phải dùng thuốc. Hiện tượng này cứ lòng vòng lặp lại như thế sẽ khiến bệnh nhân bị nghiện thuốc và nhờn thuốc là điều hiển nhiên. Ngoài ra, mũi của người bệnh còn bị sưng, phù nề, giảm khả năng cảm nhận mùi vị.

Phóng viên: Với sự xuất hiện của nhiều loại thuốc nhỏ mũi như hiện nay thì bác sĩ có thể gợi ý cho bệnh nhân một số loại thuốc an toàn nhất để người bệnh được an tâm sử dụng?

Bác sĩ trả lời: Thực sự để nói thuốc nhỏ mũi an toàn nhất hiện nay là điều hơi khó vì các loại thuốc đều có tác dụng khá giống nhau. Không có loại thuốc nào điều trị tận gốc bệnh cả, tất cả đều chỉ có tác dụng tạm thời. Một số loại thuốc được tin dùng nhiều nhất đó là: Ephedrin, Phinol, Naphazolin, xymetazolin, Otrivin, …

Phóng viên: Trẻ em là đối tượng dễ bị mắc các bệnh Tai – Mũi – Họng nhiều nhất, bác sĩ có lời khuyên nào cho phụ huynh để có thể phòng ngừa bệnh từ sớm?

Bác sĩ trả lời: Việc làm quan trọng nhất đó là xác định thời điểm bé bị nghẹt mũi để có thể phòng ngừa ngay. Bố mẹ cũng không nên quá lo lắng khi thấy bé bị nghẹt mũi và chảy nước mũi liên tục, hãy sử dụng dung dịch nước muối sinh lí chuyên dùng NaCl 0,9% hoặc Sterimar (nước biển phun sương) để vệ sinh mũi cho trẻ, hai loại thuốc này được đánh giá là an toàn nhất có tác dụng làm sạch các rỉ mũi, tăng cường dẫn lưu dịch, loại bỏ các vảy ở trong mũi ở trẻ. Nếu bố mẹ sử dụng hai loại thuốc này mà trẻ vẫn không đỡ thì nên đi khám chuyên khoa tai mũi họng ngay. Tuyệt đối không mua thuốc nhỏ mũi về dùng khi chưa được sự cho phép của bác sĩ. Các loại thuốc như  Naphazolin, thuốc chống viêm có corticoid như Polidexa, Collydexa không dùng cho trẻ dưới 6 tuổi (trừ một số trường hợp phải dùng theo ý kiến bác sĩ), vì nó có thể gây co mạch máu não khiến trẻ tử vong.

Phóng viên: Xin cảm ơn bác sĩ đã dành thời gian trao đổi, chúc ông có nhiều sức khỏe để có nhiều đóng góp hơn nữa cho y học nước nhà.

Qua cuộc phỏng vấn trên đây, các bậc cha mẹ đã phần nào nắm được bức tranh toàn cảnh về bài toán thuốc nhỏ mũi. Hãy tỉnh táo trước khi mua bất cứ loại thuốc gì cho con cũng như cho người thân. Cách tốt nhất và an toàn nhất là có bệnh thì cứ đến viện khám. Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết của chúng tôi!
 
Một số thông tin liên quan đến bệnh:
 

Bình luận